"""Зүүдний ертөнц"""

Зүүдний ертөнц манант гэгээ татуулан буухдаа
Зүрхний гүн дэх хөрсөнд хайрын үр цацахад
Харанхуй шөнийн аниргүйг шимэн үндэслэж
Хараад ханамгүй өнгийн цэцэгс дэлгэрнэ

Цэцэгсийн дэлбээнд мөнхийн ус шүүдэртэхэд
Цаг хугацаа цочихдоо хэмнэл алдан зогсоно
Цалгих сэтгэлийн гүн дэх чанад алсын мэдрэмж
Ертөнцийн гүнд дэх цэцэрлэгт гэрэл болон амирлана

Тэр цэцэгсийн өнгөнд энэ ертөнц бүдгэрхэд
Тэргэл саран дурлахдаа нууцлаг мэлмийгээ нээнэ
Галбир уран эрвээхий гэрэл зуран эргэлдэхэд
Газрын нар уярахдаа урсах мэт хээтнэ

Өнгө амилуулсан цэцэгс гэгээ цацаруулан яруусахад
Өөрийн эрхгүй мэдэрхүй сөгдөж хэмжээлшгүйн гүнд уусна
Үгээр хэлэхийн аргагүй төгс амгаланд хорогдохдоо би
Өөрийгөө тэнд орхичихоод өглөөг энд хоосорч угтмаар

Харцаараа ч болов эрхлүүлэх юмсан даа

...Таныгаа ээжийн охин гэдгийг мартжээ
Танхилхан насныхаа босгонд эхийн хайраас хагацаж
Тал дүүрсэн харцанд тань гуниг суусныг мэдээгүй ээ
Тайтгарч уйлах нулимс тань ээжийнхээ энгэрээс тасарч
Тавиланг үүрсэн амьдралд тань сүүдэр буусныг мэдрээгүй ээ

Баяр бүхний дээдийг ижийтэйгээ хуваалцана гэж яардаггүй болохоор
Бачуу сэтгэлийнхээ хурыг ижийдээ гаргана гэж явдаггүй болохоор
Тэнгэрээс бууж газраас ургасан мэт таныгаа санаж
Тэрлэгэн бүүвэйтэй сүү үнэртсэн ээжийн охин гэдгийг мартжээ

Нуур тойрмын дайтай асгарч бөмбөрдөггүй болохоор
Нууж унагасан нулимс тань хаана шингэдгийг ч мэддэггүй
Өвдгийг нь дэрлэн толгойг тань илбэх сүүн энгэр үгүй болохоор
Өлмийг тань түшин харцаараа ч болов эрхлүүлэх юмсан даа

Хуурамч амьдралын төлөө

Өлгий авс хоёрын хоорондох агшин зуурын цаг мөчүүд
Өмчилсөн эс өмчилсөн эрх чөлөөт хоромууд
Гэрэлтэй гэрэлгүй үргэлжлэх бодлууд
Гэмгүй гэмтэй ард үлдэх мөрүүд
Бүгдийг нь март.....
Зүүд шиг маргааш үлгэр шиг өчигдрийг нэгэн жүнзэнд хундаглаад
Зөвхөн өнөөдрийн төлөө тогтооёо
Мэдэрхүйн сэрэлд чинь худал хуурмагыг өгсөн энэ хорвоо
Мэдсэн ч мэдээгүй ч биднийг бүгдийг хуурсан
Манан дунд төөрсөн хурга шиг бидний амьдралд
Магад амьд явах хүсэл минь сэрүүн байна
Мандтугай хуурамч амьдралын төлөө
Маргааш нар мандана гэж өөрсдийгөө хууран тогтооёо
Нар мандана хүмүүс сэрнэ
Үгүй бид мөнхийн нойронд автсан байна
Сар гийнэ сарны амьдрал эхэлнэ
Үгүй бид зүүдлэж байна энэ амьдрал биш
Мөнхийн мөнхөд биднийг хуурсан амьдралын төлөө
Мөнгө,өнгө өнөөдөр мандтугай гэж
Хундага өргөе

Харанхуй цээжинд минь гэгээ цацаж унасан.....

Харанхуй цээжинд минь гэгээ цацаж унасан
Тэр нойтон цэцэг
Сарны мэт нууцлаг өнгөтэй ...
Итгэлийн үнэртэй

Эдгэшгүй мэт,
Зүрхний минь ягаан шархыг үнсэж буусан ч
Элээн сүүдэрт дайруулсан
Бүдэгхэн гунигтай

***САРНАЙ***

Оршил

Сарнай цэцгийг харж би удаан суулаа
Сайхан тэр цэцгийг бахдаж би удаан суулаа
Дэлбээнийх нь эмзэгхэн гоог биширч
Дэндүү гайхамшигт тэр цэцгийн тухай шүлэг бичлээ

Яруу төгс түүний тухай бичихгүй юм бол
Янжинлхам бурхан гомдох юм шиг санагдлаа

САРНАЙ

Үнэндээ тэр төгс аялгуу
Үзэсгэлэн гоо бүсгүйгээс илүү
Урлагын бүтээл,сансарын элч мэт
Утгыг нь ойлгож эс гүйцэх бурханлаг шинжтэй

Түүнд хагацал,учрал багтаж байдаг
Түүнд хайр,энэрэл шингэсэн байдаг
Түүнд гэгээн зөгнөл, гэрэлт хүсэл байдаг
Түүнд ханамгүй тачаал,харьшгүй хүч байдаг

Түүнд огторгуй мэт хязгааргүй орон зай бий
Түүнд од эрхэсийг татах чадал бий
Түүнд хувирашгүй сэтгэл,хуучирашгүй түүх бий
Түүнд тэнгисийн давалгаа,тэнгэрийн гялбаа бий

Сарнайн гоо сайхан нь дотоод ертөнцөдөө бий
Сав ертөнцийг бүгдийг нь багтаадагтаа байдаг юм
Ариусал гэгээрэлийн түүний ертөнцөд
Амьдралын утга учир багтсан байдаг юм

Бурхан ч атаархам төгс тэр цэцэг
Бусдад сайн сайханыг өгөх гэж ургадаг юм
Сар нарыг багтааж ургадаг болохоор нь
САР НАЙ гэж нэрлэсэн юм болов уу?

Навч ч бай нэг л юм

Үгүйн үнэн дүүрч
Тархинд эзэнгүйрэл ноёлоод
Үүлэн чөлөөний наран
Шинэхэн харагдавч учрыг нь ойлгоод
Догдлолд зай үгүйрч гэнэнийг гомдоогоод
Нялх дусал шар навчнаа унаж
Нэгдээд
Нэг л юм энэ орчлон бороо ч бай
Навч ч бай

''Гуниг минь түрүүлж сэрдэг''

Ирэх шувуудийн ганганаад
Гуниг минь түрүүлж сэрдэг
Ирэхүй одохуйн дунд би
Өөрийгөө гээж суудаг

Хайлсан цасны шар ус
Эмтэрсэн сэтгэлийг эмжин урсaхад
Энэ л хаврыг би хэн нэгэнд бэлэглчихээд
Эргэж харалгүй яваад л өгмөөр...

Хаврын бүлээн салхинд илбүүлэн суухдаа
Хаашаа ч юм бэ? би яардаг aa
Хайр дуудах зэргэлээт өдрүүдйиг ганцаараа үдэхдээ
Хоосортолоо би санаа алддаг аа

Энд

Уртаас урт намар үргэлжлээд
Дуусдаггүй...
Угаасаа энд маргааш гэж байхгүй
Сүүлчийн бороо өдөр болгон
Энд л зөвхөн шивэрдэг болхоор
Сүнс минь гуниг тэмтчиж
Энд л ганцхан үдэлдэг ээ

Энд бүх юм дуусдаггүй
Эхнээсээ дахиад үргэлжлээд л байдаг
Мянган жилийн хүлээлт шиг
Дуусдаггүй..
Магад надаас өөр хэн ч энд ирэхгүй...

Гомдож боломгүй орчлон

Сэрэхүйн баярт хуруу чичрэн догдлох
Сэмхэн одохвий гэхдээ
Чимээгүй дотроо чагнах
Зөөлөн мэдэрсээр олох, онох
Зүгээр энэ бүхний төлөө
Гомдож боломгүй орчлон

*******

Энэ мөч ямарханыг чи мэднэ дээ
Шаналж буйгаа хэлээгүй ч
Мэдэрч байгааг чи мэднэ
Чамд ямар байгаа бол
Санаснаар биш дээ амьдрал
Зурснаараа л болохоос
Зуурхан бороонд дуртай сан
Чамаас асуухаа мартаж дээ


*******

Цэцгийн дэлбээнд шүүдэр зохих нь
Зохирол шиг

Аниргүйд алдсан санаа
Навчинд буух нь
Намар шиг

Хаа нэгтээгээс ирсэн гийчинд
Сэтгэлээ дайсан минь
Хайр шиг

Санамсаргүй он цагыг анзаарсан минь
Ухаарал шиг

Хөшигний завсараар тэр
Туяагаа илгээх нь
Гомдомхой сэтгэлийг аргадах шиг

Хөл дор хувцас хөглөрч
Амьсгал давчдах нь
Үргэлжлэл шиг

Явсан, гээсэн, үгүйрсэнд
Үл харамсаад бодолгүй болох минь
Ариусал шиг

Юу ч үгүй ирээд
Хүн болж амьдарх нь
Цэцэг ургах шиг

Ширгээгүй хүлээлт

Хайртай гэдэг үгийг би
Хүлээлт гэж ойлгосон
Би чамайг хүлээсэн …..
Хүлээх хүлээхдээ..
Хүн чулуу мэт нарны гэрлийг нулимсаараа хэмжин хүлээсэн
Хүлээх хүлээхдээ ..
Хөх тэнгэрийн өнгийг гундуулж
Хүн нуурын усыг ширгээж хүлээсэн
Хүлээх хүлээхдээ ..
Өдөр шөнийг эд эсээрээ мэдэрч
Өнчин сар шаргал нарыг нүдээрээ манаж хүлээсэн
Хүлээлт гэдэг үгийг би хайр гэж ойлгосон
Би чамайг хайрласан
Хайрлах хайрлахдаа
Хаврын шувуудын бараанаас зүсээ бууруулж
Харзны хүйтэнд зүрхээ дүрж хайрласан
Хайрлах хайрлахдаа
Энгэрт минь байгаа бүх л зүйлээ
Элсний ширхэг болгоод гараасаа асгаж хайрласан
Би
Цэцэг мэт дэлгэрээд намрын өвс мэт хагдрахад
Чи
Эрвээхэй мэт орхин нисээд сэтгэл дотор минь шарх болоод нуугдчихсан
Хайртай гэдэг үгийг би
Хүлээлт гэж ойлгосон
Би хүлээсэн
Хүлээлт гэдэг үгийг би
Хайр гэж ойлгосон
Би чамайг хайрласан

Учраад л өнгөрөх бүсгүйд...

Урин хавар айлсаж урсгал усан урсахуйд
Удаан хүлээсэн шувууд сэтгэлд минь ганганана
Уйтгартай өдрүүдийг халж яргуй шиг хэнзэрж мэдэх
Учраад л өнгөрөх бүсгүйд сэтгэл минь хоногшино

Зохимжит өнгөөр дэлгэрч зун цаг ирэхүйд
Зөрөөд нисэх эрвээхий сэтгэлд минь эргэлдэнэ
Зайгүй зүрхэнд минь зөрөг жим засаж чадах
Зуурхан л учирах бүсгүйд сэтгэл минь хоногшино

Навчаар гунисан намрын халуун нар төөнөхүйд
Нуур нь эзгүйрсэн усны толионд сэтгэл минь уйтгарлана
Нулимс цийлэгнэсэн нүдийг минь шувуу шиг арчиж өгөх
Нэг л учирах бүсгүйд сэтгэл минь хоногшино

Өнтэй өвөл зочилж уулсын оройг цасаар хучихуйд
Өвдөг даарсан хүйтэнээр сэтгэл минь жавардана
Өвөрийн халуунаар дулаацуулж өглөөний нар шиг ээх
Өнөөдөр л учирах бүсгүйд сэтгэл минь хоногшино

Нууц амраг________

Хааяадаа би харимааргүй санагдах юм
Хаалга андуурч танайд ороод
Халуухан сэтгэлийг чинь зүрхэндээ мэдрээд
Хацарт чинь хацраа наагаад
Хархан үсийг чинь илбэмээр санагдах юм

Хааяадаа би чамайг үгүйлэх юм
Хадамд гарсаныг чинь бодохоор
Харамсаж дотроо уйлмаар болох юм
Хагацаж салснаа мартмаар санагдах мөчид
Хатуу дарсаар гунигаа тайлмаар санагдах юм

Хамтдаа үүрд амьдрахгүй ч гэсэн
Халуухан шөнийг жаргалтай үдмээр
Хаврын бороонд хамтдаа алхахгүй ч
Ханиас чинь нуугдаж чамтай болзмоор
Хачин боловч гэнэн хүсэл минь
Хааяадаа намайг галзууруулах юм

Зөөлхөн уруул, хацрын чинь хонхорхойг санахаараа
Зөндөө удаан байсан ч хамаагүй зүрх минь хүлээдэг
Зөв бурууг ялгахаа больсон хүсэл минь
Зөрүүд занг минь улам хурцалж өгдөг

Заримдаа би чамтайгаа нууцхан уулзсаны дараа
Зангиа, костюманд минь шингэсэн чиний сүрчигний үнэр
Замбуулин хорвоод гуниг ямар үнэртэй байдгийг
Зааж өгөх шиг анхилах юм

Цагаан дарсны амттай чамтай өнгөрүүлдэг үдшүүд
Цамцны заханд үлдсэн уруулын будагны толбууд
Маргаашын үнэнээс нуугдаж
Машины кабинд үнсэлцдэг агшин
Мартагдсан аялгуугаа сонсож
Мансуурч жаргасан шөнүүд
Хааяадаа би харимааргүй санагдах мөчүүд
Хаалга андуурч танайд орох жаргал
Ханийг чинь эзгүйчилсэн нүгэл
Хацрыг минь дагасан дуслууд
Нулимстай хайр
Нууц амрагийн тавилан..........

Юуны учир

Тэр л хаврын хөх яргуйтай хоршин дэлбээлсэн хайр минь
Тэнгэрийн доорхи шаргал ертөнцтэй хамт хагдарнам
Элбэж тэрэлсэн дурсамжаараа ганцаараа алхаж
Эцэс нь тавигдсан ертөнцөөсөө түүсэн сувдаа сул асган
зогсном
Юуны учир болоод чи салхин гүйдэлтэй үгсийг шивнэж
Юуны учир болоод чи цэцгэн амьтай хайрыг амилуулав
Юуны учир болоод итгэлийн тал нутаг минь намраараа
хоцорном
Юуны учир болоод эзгүйрсэн сэтгэлд уянгалаг цэцэгс
дэлгэрнэм
Нэг л үгний хойноос мянгантаа бэдрэвч
Нэхэж лавласан эрэл минь чимээгүй ертөнцөд тулж
мухардана
Юуны учир ...

Миний сэтгэлийн зул

Миний сэтгэлийн зул
Өрх дэрвүүлсэн огторгуйн амьсгалд унтрахгүй
Миний сэтгэлийн зул
Өр өмөлсөн зовлон,гунигт бөхөхгүй

Миний сэтгэлийн зул
Нүүрээ нууж цацсан өштөний хоронд автахгүй
Миний сэтгэлийн зул
Нүгэл буяныг төрүүлдэг амьдралын хормоор цэгнүүлэхгүй ээ

Миний сэтгэлийн зул
Хүмүүний зүрхийг үгийн шидээр анагаана
Миний сэтгэлийн зул
Хүн ёсны өртөөг хүчирхэг зуунд хүргэнэ

Миний сэтгэлийн зул
Гүн харанхуйн хээлэнд анивалзах, гэрэлт өнчин нүд байж
Гуньж цөхөрсөн хүний үрд, эцсийн ганц итгэл өгнө

Миний сэтгэлийн зул
Номын гэрлээс гал авч
Ноцохдоо
Бодол гэрэлтүүлсэн
Миний ганц гоёл

Миний сэтгэлийн зул
Хуурын эгшигнээс хүй салгаж
Хайлахдаа
Хамар шархируулсан
Хамгийн эмзэг гэгээ минь

Миний сэтгэлийн зул
Өнө мэргидийн ухаан оршсон, судрын мөрийг гэрэлтүүлж
Өөрөөсөө бойжиж гэгээрэхийг түмэн үёдээ захина

Миний сэтгэлийн зул
Багтарсан нэгний цээжинд, сүү болон дусаж
Баяр гунигийг хорвоод, шүлэг болон үлдэнэ ээ

Өглөө бүхний наран

Өглөө бүхний наран инээмсэглэж угтан
Гэрлийн чөлөөнд шувууд сүлжихэд
Өвсний үнэрт ногоон болтлоо согтсон мэлхий
Цөөрмийн анир эвдэж хаа нэг дуугараад

Зовлон гээчийг өөртөө зохиож, зовхи нь буусан
Хүн гэгчийн өрөвдөлт царайг нуугдан ширтэнэ
Зогсож босож чадсан, дийлж чадсаныг нь гайхдаг ч
Мөлхөөд яваасай гэмээр уйтай харагдана

Нүдэнд нь ууссан гуниг ужиг өвчин мэт
Нүүрийг нь гэрэл үнссээр атал үл мэдэрнэ
Нилэнхүй орчлонг ариусгах хурмастын бүлээн бороо ч
Нэг л сэжиглэм, гашуун үнэрийг нь үл даржээ

... Өвс ёолох чимээнээр мэлхий сэрхийн сэрвэл
Өнөө гайхал хүн усны эрэгт тулаад
Царайд нь тодрох айдсаас зугтах мэт гэнэтхэн
Цөөрмийн ногоон толиог хага яран уналаа

Хэрэгт дурлагч мэлхий усны толио ижилсүүлж
Газарт уйдагчийн зүг зурсхийн харваж хүрвэл
Үхэлд сэгсчүүлэх түүний айдастайгаа тэмцэх агшин
Үл эвлэрэх харц нь мэлхийг ховсдож хөшөөв

Усны биеийг тэврэх мэт эцсийн удаа хөдлөхөд
Ус түүнийг өрөвдөн гүн долгиондоо бүүвэйлэв
Газарт дааж ядаад усанд юүлсэн зовлон нь
Газрийн зүг хүний зүг бөмбөлөг болон одов

Хөшсөн мэлхий айдсаа орхин, хүнд дөхөөд
Хүй амгаланд урнаар хөвөх биеийг нь тойрвол
Аргаа барсан үрчлээст царай айдастаа хүлэгдэж асан харц нь
Амирласан төгс үзэсгэлэнгээр нэвт гэрэлтэх ажээ

Амлаж чадахгүй

Тийм хөнхөн инээмсэглэл
Тэврэх нь ихээ дотнохон
Бодлын чанадаас шувууд чинь
Миний зүгт нисэлдэвч
Болох болохгүйн торонд
Далиа хумиад гуниглангуй

Орчлонд олон өдөр үгүй
Одоо гэх энэ үг
Маргааш их өөр сонсогдоно, мэдрэгдэнэ
Ганцхан байж мэдэх энэ л агшинг
Газарт шингээчхээд дараа нь
Ингэж хөнгөн инээмсэглэхгүй

Хүсэл төдий гэж битгий чамла
Амьдрал хүслээс хөлтэй
Амрагийн төгөл хайрын үг одоо илүүднэ
Буруу зөвийн хаалгаар нэвт шувт алхалж
Болортох өнгийн тансгаар
Цангасан төрхөө сэргээ

Хүн биеийн эрвэгнэх төдий мэдрэмж
Хөл алдна энд хэтэрхий гүнзгий
Нарны туяа хүрдэггүй далай ёроол шиг
Надаас урсах урсгалд чи
Сэлүүргүй нэг төөрөөч
Үүнээс өөр юу ч, чамд амьдралаас
Амлаж чадахгүй
Үнэндээ энэ хэсэгхэн бороонд
Хурц наранд яаг над шиг
Надтай хамт
Энд энүүхэнд
Тэгээд тэнд

Намрын шувуу

Би намрын тэнгэрт хоригдон амьдарсан шувуу
Биелэшгүй бүхнээр хүсэл болгон амьдарч
Билгийн гэгээг дотроосоо тэмтчин бэтгэрч
Бүүдгэр тэнгэрийн хоосоноос өөрийгөө хайсан шувуу
Би намрын тэнгэрт хорогдон амьдарсан шувуу
Нуурын мандалд дэлбээлсэн цэцгийн гэгээнд сатаарч
Нууцхан эгшиглэх гунигт аялгуунд уярч
Шаналал үл танигдах өнгийн орныг зорилгүй
Шүүдрэн уянгат шаргал тэнгэрт хорогдон амьдрах шувуу
Би намрын тэнгэрт дүүлж амьдрах шувуу
Бүлээхэн бодлоор жихүүн жаврыг үргээж
Буйдхан эргэх аниргүй хорвоог
Битүүхэн жиргээгээр хөглөж
Бэлгүй тойрох цагийн салхитай наадсаар
Би намрын тэнгэрт бардам халих шувуу

Шүлэг үлдээн....

Хөсөр унасан хадаг шиг гуниг минь шүлэг нөмрөөд
Хагдрах хорвоогийн өнгөнд гундах сэтгэлийг түшин
Шартах мэт гашуун шаргал амьдрал дундуур
Ширтэх араатан мэт шунал хүсэлээс дайжин алхана

Нарны туяа залгилж цагийн урсгал сөрөн
Нэлхийтэл унах гэгээн мөчүүдэд хайлсаар
Ижилгүй өнчин сэтгэл минь нялхарч
Ирэх гэгээн аялгууг амраг мэт тосно

Сэтгэл гуниг хоёр минь бие бие ээ түшин
Сэрүүн зүүд шиг амьдралын утгыг эрэн
Сүүдэр үгүй гэрлийн зүг
Шүлэг үлдээн алхалсаар ......

Зүсийг нь мэдэхгүй

Зүсийг нь мэдэхгүй
Тэр бүсгүйн үгс
Зүрхэн дээгүүр
Хачин ойрхон шүргээд

Цээжний мананг
Өөдөсхөн далиараа сэмлэсээр
Цэцэг зуун ирээд
Бодолд унагачихаад буцдаг

Шинэхэн цэцгийн үнэр
Гэгээлэг алсад даллаад
Энэхэн эгшиний догдлолоор
Би гэгээн болоод

Хүний сайхан бүхнийг
Чиний нэрэнд цуглуулж
Хүйтэн шөнийн уртад
Халуу шатан суудаг аа

Сарны толио тэмтрэх шиг
Чиний тухай бодоход
Сураг алдарсан мөрөөдөл
Хаалга тогшилгүй айлчилна

Нар өөрөөсөө шатдаг шиг
Намайг өөрөөрөө жаргахад
Нүгэл буяны хорвоо
Нүүдэлгүй болж сандчина

Нэрээр минь дуудсаар

Зүрхэнд цогшсон хайрын дөл чинь
Зүггүй салхинд бөхийхийн цагт
Зангидаж өгсөн итгэлийн торгон алчуур минь
Зуурхан шуурганд алдуурахын цагт
Өвдгийг минь дэрлээд шивнэсэн үг чинь
Өвсний толгойд шүүдэр болон бөнжигнөхийн цагт

Нэрээр минь дуудсаар чи минь наддаа ирж байгаарай
Нэг л их хайрын гашуун амтыг бүү мэдрүүлээрэй

Нүгэлийн тамгаггүй тэгш заяа гэж байдаггүй юм
Намрын гэгээгүй бүлээн харц гэж байдаггүй юм
Цэн цэнгээр гэмширэх нулимсаа
Цээжний нөмөрт минь ирж асгаарай
Уйлахын дайтай гэмшил чамд минь байгаа бол
Уучлахын дайтай уяхан сэтгэл надад байдаг юм
Уулын үзүүрт уяатай бардам харц чинь
Урсах нулимстайгаа хамт хайранд минь багтдаг юм шүү
Гэмшилийн нулимс нүдэнд чинь зохидог болохоор
Уучлашгүй гэм гэж чамд минь үгүй
Гэгээн аялгуу зүрхийг минь аргаддаг болохоор
Марташгүй шарх надад үгүй ээ

Нэрээр минь дуудсаар чи минь наддаа ирж байгаарай
Нэг л их хайрын халуун амтыг мэдрээрэй

Би ганцаараа байна

Тэнгэрийн хаяанд ганц шувуу үзэгдэх шиг
би ганцаараа байна
Тэргэл саран усанд дүрсээ харах шиг
би ганцаараа байна
Түүдэг гал эзэнгүй талд гэнэт асах шиг
би ганцаараа байна
Өнчин хийлийн эгшиг өөрийгөө сонсох шиг
би ганцаараа байна

Хойд насандаа болзсон амрагууд дахин уулзах шиг
би ганцаараа байна
Хажуугаар зөрөх цаг хугацаа зогсож эргэн харах шиг
би ганцаараа байна
Хэлбэр дүрсгүй орон зай хавар хувирах шиг
би ганцаараа байна
Хорвоогийн нэгэн зайд би өөртэйгөө уулзах шиг
би ганцаараа байна

МИНИЙ ГУНИГ

Гунигаа би цэцэг болгон ургуулчихаад юугаа бодож суух вэ
Гунигаа би шувуу болгон нисгэчихээд юугаа хүлээж суух вэ
Гунигаа би аянга болгон буулгачихаад юундаа итгэж суух вэ
Гунигаа би амьжиргаа болгон хувиргачихаад юугаараа тэжээгдэж явах вэ

Миний гуниг
Өндөр уулын оройгоос булаглан гарч
Өргөн тал руу хөөсрөн буудаг

Миний гуниг
Өвсний үзүүрийг илбэн хатирч
Өнчин хайлаасыг аргадан үдэлдэг

Миний гуниг
Цагийн харгуйтай орооцолдон хөвөрч
Цаашлах ертөнцийг нэхэн хөөдөг

Миний гуниг
Мэдэхгүйн зовлонгоор тэжээгдэн ундарч
Мэдрэхүйн үндсийг услан тэтгэдэг

Миний гуниг
Зуны цэцэгсийн өнгийг биширч
Нарны зовлонг ойлгон бөхийдөг

Миний гуниг
Намрын шувуудын дуунд сатаарч
Наашлах,эргэн учрахын дуу гэж ухаардаг

Миний гуниг
Намайг хүн болгон зогсоох гэж
Насны хэмжээтэй хорвоод намрын навч шиг шатдаг

Миний гуниг
Наснаас минь эрт намайг ухааруулж
Найраг шүлгийн онгодыг дууддаг

Өдөр шөнө ээлжилдэг хорвоод төрсөн учраас
Өвөл зун ээлжилдэг эх оронтой учраас
Өвсний толгойд шүүдэр тогтож шим хураадгийн учраас
Өөрийнхөө амьдралыг гуниг зовлонгүйгээр яахан төсөөлөх билээ

Гунигаа би цэцэг болгон ургуулчихаад юугаа бодож суух вэ
Гунигаа би шувуу болгон нисгэчихээд юугаа хүлээж суух вэ
Гунигаа би аянга болгон буулгачихаад юундаа итгэж суух вэ
Гунигаа би амьжиргаа болгон хувиргачихаад юугаараа тэжээгдэж явах вэ

ГУНИГАА би шүлэг болгон үлдээнэ
ГУНИГАА би хүсэл болгон асаана
ГУНИГАА би уучлал болгон дэвсэнэ
ГУНИГАА би ухаарал болгон ургуулна

ГУНИГАА би....................................

Ай би чам дээр

Ай би чам дээр
Нимгэн цагаан даашинз
Нил хар гэзгээрээ гоёж ирсэн
Нөмгөн гуниг

Өнчин сарыг тормолзтол атаархуулж
Өвөрт чинь эрхэлж орсон
Өөр хэнийх ч биш ганцхан чиний
Цэгээн гуниг

Чөтгөрийн дөлтөй хөх шөнөөр
Цээжин дээр чинь
Цагираглаж бүжсэн
Чармай нүцгэн бүсгүй гуниг

Чиний л нэртэй тавиланд
Чимээгүйхэн нүүж ирсэн
Учрал гуйсан
Салхин гуниг

Ай би чиний зүрхэнд
Цэв цэнхэр хавраар соёолж
Сэм сэмхэн хэмээр дэлгэрсэн
Төөрөг заяаны тасдаж боломгүй
Цагаан уул цэцгээ...

Чам руу би очно

Чив чимээгүй бүүдгэр тэнгэрийн саранд аялаад
Чилтэл бодоод ч хариу нь үгүй хайрыг хүсээд
Чихнээ ойрхон амрагийн дуугаар хоолойгоо чийглээд
Чиний нэрээр энэ үдшийг дүүргэж хонолоо

Бичиж амжаагүй шүлгийн мөрүүдээ шив шинэхнээр нь чамдаа зориулъя
Бээр сонстох оддын аялгууг тов тодхоноор нь чамдаа илгээе
Битүүрч хонох сарны туяаг ив илхэнээр нь чам руу тусгая
Би чинийх болох тэр өдөр нүв нүцгэнээрээ чам руу очъё

Даашинзны минь өнгө

Урт удаан мэт
Богинохон амьдрана
Өөртөө таалагдсан
Даашинз урлах гэж
Салхин торгыг
Санааны утсаар
Оройжин мэтгэлээ
Урласан гоёлоо
Өмсөөд
Өөрийг чинь өмнүүр
Ихэмсэг алхахад
Чи түүнийг минь олж харахгүй
Уруулаас минь зөгий шиг
Янаглалын бал хайна
Өмсгөлийг минь юу ч үгүй ураад
Нүглийг адаар биетэй учирна
Хэзээ чи
Даашинзны минь өнгө
Цэв цэнхэр болохыг
Хээлсэн утас нь хайр болохыг
Орчлонд би хүн биш
Гэрэлт гуниг болохыг
Ойлгох бол гэж бодоод
Олохгүй л суунаа
Олохгүй ч болов уу даа
Салхи саваагүй болохоор
Би санахаас чинь өмнө
Цэцгэн дэлбээнд шүүдэр болоод
Наранд арилна, цагаа ирэхэд

Найрагчийн гэр

Найрагчийн гэрт
Нар-харанхуй шөнөд ч манддаг юм
Нас-үхсэн хойно нь ч тоологддог юм
Намар-хаврын цагт ч соёолдог юм
Намба-өтөлсөн үед ч дэггүйтдэг юм

Найрагчийн гэрт
Өвлийн нуур зуны шувуудтайгаа чуулдаг юм
Өнгөний амьдрал үнэний мөртэйгээ мэтгэлцдэг юм
Үдшийн гялаан үүрийн цолмонтойгоо нөхцдөг юм
Үхлийн зураг өсөхийн жаргалтайгаа амьдардаг юм

Найрагчийн гэрт
Чиний мэдэхгүй орон зай цаг хугацаа оршин байдаг
Чиний харахгүй өнгийн будаг дүрсийн хэлбэр хөглөрөн байдаг
Чиний сонсоогүй хөгжмийн аялгуу үгсийн хэмнэл эгшиглэн байдаг
Хэний ч мэдрээгүй амьдын зовлон, үхэхийн жаргал үргэлжлэн байдаг

Шvлэгч анддаа

Нар өртөөлсөн өдрүүдийн зав чөлөөгүй амьдрал дунд
Надтай нөхөрлөсөн анд минь ээ
Найргийн тэнгэрээс шивэрсэн шүлгэн бороон дундуур
Найз минь чи бид хоёр хэдэн жил алхавдаа

Унаган багаасаа ижилдэн дассангүй ээ бид
Уулзан танилцсан цаг саяхан мэт боловч
Уран бүтээл, хүний сайхан сэтгэлийг чинь бодохоор
Угтаа хуучний мэт санагдах анд минь

Өнгө мөнгөөр хэмжигдсэн энэ ертөнцийн зам дээр
Өөрийнхөөрөө алхалсан шүлэгч андыгаа
Өнөөдөр дурсан суухын учир ину
Өчигдөр тэнгэрлэг явсаны утга буйзаа

Халаас нимгэн нэгнийх нь дурлал
Харцандаа бөхдөг хатуу хорвоод
Ханхүү, гүнжийн мөрөөдөлд автаж
Санхүү мөнгөний барлаг болоогүй ээ анд минь чи

"Жолооч хүн бензин уудаг
Зохиолч хүн пиво уудаг" гэж
Өөрсдийгөө хууран сархадтай ханьсах нэгэн байхад
Өнөө л анд минь харин үгүй...
Яахав дээ миний муу анд
Яруу найрагчдаас тэс өөр хүн байсан юм
Ялих ялихгүй юманд сэтгэл хөндүүрлэн гунидаггүй
Янаг амрагийн явдалд хөл алдадгүй
Ялагдшгүй дайчин сэтгэлтэй
Яг л аав шигээ хүн байсан юм...........


Янжуурын утаан дунд
Ярилцан суудаг дүрийг чинь
Ягаахан уруултай нэг бүсгүйг дурсан санадгийг чинь
Яаж ч мартах билээ дээ..анд минь
Ямагт дурсах болноо зүрх минь

**** Ганцаардал *****

Хайрын шархандаа халуурч
Халуун итгэл сэмрэн алдарч байхад
Харцны гэгээ татарч
Хоосон нүд дуугаа хурааж гунихад

Зүрхний битүү шаналандаа
Ухаан балар алхсаар
Зөн далласан
Хэмжээсгүйн гүнд ирсэн.

Зовлонт таван мэдэрхүй
Амир бүүвэйнд нь зүүрмэглэж
Зохист тайтгарлын тэвэрт
Аяндаа дасах болсон.

Тас харанхуйг ширтэн
Таавар таалцан суугаад
Xаранхуйд хараа орсон

Таг чимээгүйг чагнан
Аниргүйд живсээр
Таалалт хэмнэлд автсан

Тайлагдашгүй нууцаар сэрэгдсэн
Төсөөллийн шидэнд ховсдуулж
Утгын амтанд орсон

Дөрвөн мөч таван мэдэрхүйгээс сугаран
Харь сэрлийг хүртсэн.
Би,хагацлын үлдээсэн ганцаардалд
Дахин төрсөн хоёр нутагтан.

Биёлэшгүй төгсийг эс олоод
Биёээ мартсан даяанч.

Харанхуйн гэрэлт шувуудаа
Догдлолт мөчиртөө бүчүүлж
Хачин яруу ганганаанд нь
Эрхшээгдэж үр олоод

Оюун-сэрэхүйгээ шимүүлэн
Сэтгэлдээ ураглан тээсэн
Охь исгэлэн жимсээ л харин
Орчлонд унагах мод оо.

Түүхийн шивнээ

Нойрмог орчлонг сэрээн өвгөдийн туучсан замаар
Найман зууны дараа богц ганзаглаж ирэхдээ
Төрсөн нутгийн цэнийг хүний газар мэдэрч
Төөрч явсан өөрийгөө эндээс олохоо мэдсэнгүй

Хаяа хаяагаа хэмлэн,амь амиа тэмтэрсэн
Харгис зууныг,өтгөс минь,хар тугандаа бөхийлгөж
Зовсон олны айдас,нурсан балгасны утааг
Зол жаргалаар солих гэж ясаа энд тавьсан юм

Өргөн дэлхийн амгалан,алаг үрсийнхээ төлөө
Өргөсөн тангараг,асгасан цус одоо ч эндээс үнэртэх шиг
Өөрийгөө умартаж,түүхийн төлөө үрэгдсэн ихэсээ
Өрөвдхийн эрхэнд дурсан бодол хэлхэж суунаа


Илдний зандчуу хашгираа тэнгэрт тоостой хадаж
Ир бүхэн амь хайж байхад
Исгэрэх гилбэрт сум зүрхнээс зөрөхөд баярлаж
Эсгэсэн шархаа,шимж нулимчихаад өндийхдөө тэд

Эзэн хаандаа бурхан адил итгэж
Ирээдүй хойчийнхоо төлөө амьдралаа зольж явсан юм
Энх амгалан гүрнийг азийн зүрхэнд бүтээж
Эх дэлхийн хэвлийгээс дайны дууг таслах гэж

Ёрхөг үёлзсэн тал,утаат бор гэрээсээ
Ёрөөж үлдсэн аав,сүүн аргамж ээжээсээ
Ёс дагаж нулимсаа залгисан хань
Мод унаж араас дагасан үрээсээ

Тив дамжин холдохдоо морьдын нуруун дээр амьдарч
Тэсгэлгүй санаж зангирахдаа агтаа уяртал дуулж
Ядрах туйлдхын эрхэнд өссөн нутгаа үгүйлэвч
Язартал зуусан хөмхийдөө хөөмий аялж явсан юм

Ёртөнцийн амгалангийн төлөө биёээ ирлэсэн хөвгүүд
Ёртөнцөд энхийг тогтоож гэртээ харьсан баатрууд
Ёртөнцийн элгэнээс буцсан ч нэрээ мөнхөлсөн суутнууд
Ёртөнцийн тархи мартахын аргагүй Монголчууд

Өчүүхэн ч няцаж үзээгүй тэнгэрлиг энэ замаар
Өвчүүндээ шархтай ч дуулаад л өнгөрсөн тэдний сүнс
Өчүүхэн хүн л өчүүхний төлөө зорьдог юм
Өөрөө чи ёртөнцийн хүү гэж шивнэнэм.

***ЯРУУСАЛ***

Хөгжмийн эгшиг сэтгэлийн хаалга татаад
Хөнгөн алхасаар орж ирэхэд
Хөвөх мэт сэтгэл гадагшилж
Хаашаа ч юм долгис цацаад....

Юуны ямархан хүчээр
Надад нөлөөлнө бэ
Нөмгөн гунигийг минь
Юунд ил гаргаж дааруулна бэ

Мэдрэхүйн судсыг
Чинэртэл тэлж
Мэдэхгүй ертөнцрүү
Юуны учир хөтөлнө бэ?

Оногдсон зовлон дээр минь
Оч хаяж шатаан
Орчлонгоос салгаж
Сэтгэлийг юунд өнчирүүлнэ бэ?

Хөг эгшиг бүрээр чинь сэтгэл задрахад
Харанхуйн дунд солонго татах шиг болоод
Үнэний дунд ганцаар зогсох шиг
Үнэндээ би хөгжмийн эгшиг болох мэтээ

Чимээ аниргүй явж одно

Наран саран ээлжлэн,хөдөлдөг бүхнийг элээсээр
Насны сүүдэр улам богиносож,нарыг улам шүтэнэ.
Чимээгүй орших хорвоо хатуу зүрхтэн,догшин бүхнийг
Чимээ аниргүй алслуулан,харанхуй он цаг руу авч одно.
Хайрын галаар харанхуйг нэвтэлж,хавсарган салхитай хорвоог
Халуун зүрхтэнгүүд хэсэгхэн хором бүлээцүүлэхэд
Ядрал цөхрөлд автсан үй түмэн царайтангууд үл мартана.
Одод гэрэлтээгүй шөнийн тэнгэрт саран ганцаараа
Орчлонгын үнэн үлгэрийг мянгатаа өгүүлэвч хүмүүст үл сонсогдоно
Үүр цайж,наран хайраа цацраахад саран гэрэлд уусан одно
Гунигт харцтангууд сарны үлгэрийг зүүд мэт ойлгосоор
Он цагийг элээж,сансар огторгуйн хаа нэгтээ явж одно.

Сонгодог дайн

Тарж бутарсан бодол сэтгэлийн чинь зүг рүү айлсахаар
Там болсон бурхан шашны үзлийн эсрэг зогсохоор
Тансаг харш тэргүүтэн мөнх бусад оршдогийг мэдрүүлэхээр
Тархины эд эсийг чинь ая будгийн үгсээр цэнэглэхээр
Тайван замаар жингийн цуваа шиг шүлгээ тэрлэсээр
Таны зүг шүлэгчдийн эгнээ сонгодог дайныг хийсээр...

Моцартын симфонид хуурын аялгуу дутуу эгшиглэдгийг сонсгохоор
Монагийн инээмсэглэлд худлын өнгө дутуу зурагдсаныг харуулахаар
Буддын найраглалд бурханы сургаал дутуу шингэснийг ойлгуулахаар
Бушхүүгийн үлгэрт домгийн үнэн дутуу туурвигдсаныг үзүүлэхээр
Шүхэрлэн буух бороон дусал шиг шүлгээ тэрлэсээр
Шүлэгчдийн эгнээ чиний ухамсартай сонгодог дайн хийсээр...

Шүүдрийн дусалд далайн ус бүхэлдээ багтдагийг
Сүүдрийн чанадад гэрлийн ертөнц нуугдан сүүмэлздэгийг
Сүнсний дурлалд чиний хайр оршин тогтнодгийг
Шүлэгчийн сэтгэлд гурав дах нүд анивчин гэрэлтдэгийг мэдрүүлэхээр
Болрын өнгө шиг түмэн янзаар шүлгээ тэрлэсээр
Бодлын сав руу чинь сонгодог дайн хийсээр... Найрагчийн эгнээ

Он саргүй, цаг хугацаагүй шүлгийн чуулбар

Цэг цэг тэгээд цэг бас таслал
Цээжинд хурсан гуниг бас гаслал
Асаж дүрэлзсэн тэгээд унтарсан дурлал
Адаг сүүлд нь өнчирч хоцорсон зүрхний шаналал

Маргаашын жаргалыг сэтгэлд амласан итгэл
Магад өнөөдрийн учирал, тэгээд хагацлын шийтгэл
Мартагдаагүй бүхний үргэлжлэл өрнөх он жилүүдэд
Аргадаагүй бүхний уучлалыг хүлээсэн эгэл өдрүүд

Цэг цэг дуусгаж чадахгүй нь дахиад цэг таслал
Цэцэггүй болзоо, дарсгүй хөлчүүрэл, жаргалгүй дурсамж
Тэнэглэл, ухаарал хоёрын тэмцэж тэнцсэн фронт
Тэвчээр, алдрал хоёрын тэрсэж, эвлэрсэн талбар

Он саргүй, цаг хугацаагүй шүлгийн чуулбар
Омголон залуу насны минь цаасан дээрх хуулбар
Одоо эсвэл хэзээ ч мартагдахгүй гунигийн таталбар
Орчлонгийн хуультай перпиндикуляр хайрын цагалбар

Залуу нас чи бүү гунигла

Залуу нас чи бүү гунигла
Зах нь харагдахгүй орчлон
Нараар эхэлдэг
Залуу нас чи бүү гунигла
Зангирсан гомдлын учир
Ганцхан инээмсэглэлийн үнэгүй байдаг
Залуу нас чи бүү гунигла
Замын тоос нь цэцэгний үнэртэй
Замилангийн заяагаа би
Чамаар л чимдэг
Залуу нас минь чи бүү гунигла

Хүсэх минь

Суу алсад буй бол
Цуурай минь ч атугай хүрээсэй
Цуцатлаа хашгирч хэльё !

Дуу унуулахын шалтаггүй
Дотогш минь буй бөгөөс
Тархиа эцээж асууя !

Бурхан
Эсвэл, биднийг ширтэн суугаа
Үнэнээс асууя !

Буурал этүгэн
Хийгээд
Мөнх тэнгэрээс асууя !

Сансрын энэхэн өртөөнд
Яах гэж би ирсэн юм бэ ?
Сар нарны хооронд
Хэний зараалаар зорчином бэ ?

Биё сэтгэлээ хэлтлэн
Юуны тулд амьдарна вэ ?
*Би * гэж намайг өмчилсөн
Би ингэхэд хэн юм бэ ?

Дэлхий хэмээх үзэсгэлэнгийн
Хүмүүний эрээн зорчилд
Дэлбээ мэт сэтгэл минь
Хиртэж, хэгзэрч гүйцлээ

Гэгээн оршихуй сүнс минь
Нүгэлт амьсгалд гутаад
Гэгээлэг оршихуйг
Гэрээ санах мэт хүсэх нь

Гэрээслэл мэт болов ...

**********************

... Эхээс унахдаа би
Хиргүй ариун байсан
Эс бүхэн минь
Шил шиг тунгалаг байсан

Өмнөх ёртөнцийнхөө амгалангаар
Унага шиг унтдаг байсан
Өмнөх ёртөнцийнхөө жаргалаар
Өхөөрдөм инээдэг байсан

Өмнөх амьдрлынхаа хэлээр
Орчлонг зөгнөдөг байсан
Өмнөх амьдрлынхаа ээлээр
Сахиус шиг гэгээн байсан

Тиим ариун байснаа би
Санахгүй ч гэсэн зүүдэлдэг
Тэргэл дагшин заяандаа
Нүгэлгүй байсандаа итгэдэг

Бодол сэтгэлээ ... харин
Санахгүй болтлоо хиртүүлжээ
Босох суухын орчилд
Сүнсээ марттал амьдарчээ...

*******************************
Нүгэл шуналын хорвоо
Нүцгэн биёийг минь дааруулж
Өргөс, зовлон хоёр
Биё сэтгэл өвтгөж

Хагацал хорсол элбэн
Халуун элгийг минь зүсэж
Хайр дурлал гэгч
Хүрэн зүрхийг минь талав

Энд чинь:

Өөрсдийнхөө бүтээсэн зовлонд
Өвдөг нь бохирсон хүмүүс
Өршөөл эрэн уйлж

Өрөөлийн нүдийг чичин
Өврөөс нь зоос суйлахдаа
Зүрхийг нь хамт сугалчихдаг

Хаанаас ирсэн хаашаа явахаа
Мэдэх нь бүү хэл
Мэдэхийг ч хүсэхээ больчихсон
Аймшигтай хүмүүс

Мөнгө таашаалын төлөө
Мөчөө царцтал зүтгэсээр
Мөхөстөөд, хөгширсөн хойноо ч
Мөнхөрлийн төлөө шунасаар

Таны үнэнд шингэх юм.

Ирхүй

Зургаан сартай зун гэж ирнэ
Зулзган нахиатай яргуй
Анхны цаснаар дэлгэрнэ
Үүр цайхыг өдөрт хоёр үзнэ
Өглөө бүр дэрэн дээр
Сарнай цэцэг тосно
Жаргал хайр хоёроор
Амьд бүхэн бялуурна
Захгүй хорвоо бүхлээрээ
Инээд хөөрөндөө согтоно
Дайн гэдэг үг
Үгийн сангаас арилна
Дахиад л лав хүмүүс
Зовлон гэдгийг үзэхгүй
Хар өнгөтэй бүхэн
Хаашаа ч юм бэ устана
Хажууханд амьдрах эмээ
Мянган нас зооглоно....
Африкийн ангасан цөлд
Амьд бороо мөнхөрнө
Айдас төрүүлдэг хорхой
Алган дээр минь эрхэлнэ
Хүмүүний сэтгэл амар амгаланг олно
Хүж дэлхий өөрөө диваажинд хувилна
Тийм л хорвоод
Миний сүнс хоргодоно
Тэндээс хэзээ ч явахгүй
Цэцэгнээс зүүгдэж үлдэнэ...

Би нүүнэ

Өнөөдөр би нүүнэ
Өвсний толгой цантаж
Өвгөн шувуу үүрэглэх цагаар
Өвөл рүү би нүүнэ

Цасны өнгөнд нүд сөгдөх
Цагаан тал руу би нүүнэ
Хөх тэнгэр унаж нийлсэн цагаан ертөнц рүү
Хуучин амьдрал, ганцаардлаас салж би нүүнэ

Хорвоогийн бүхий л өнгийг мартаад
Хөнгөн будрах цасанд л би дурлана
Аниргүйн дунд ганцаараа цасанд уусан алхаж
Араас зүүгдэх мөрөө шүлэг болгон үлдээнэ

Хүсэл,мөрөөдөл,шунал,тачаал мартагдахад
Хүлээс мэт хувь тавилан унахдаа сандчина
Хүмүүний амьдралд гишгэгдсэн сэтгэл минь сэрээд
Хүүхдийн нүдээр гэгээн оршихуйг тэмтчинэ

Би хаашаа ч явахгүй

Хүмүүсээ та нар
Хаашаа яарна вэ?
Би хаашаа явах вэ?
Хайр хэнзрэх
Хорвоод
Нэг нь нэгнийгээ
Барьж идэх тавцан руу юу?
Үгүй ээ,үгүй хүмүүсээ
Навчис гандах мэт
Сэтгэл минь гундаж
Газартаа л дурлаж байна
Зүрх минь
Навч мэт
Газар дээр хөглөрмөөр байна.
Би хаашаа ч явахгүй
Эндээ л зогсож байя!

Хүмүүсээ та нар
Юугаан хайж байна бэ?
Надаа хайх зүйл алга
Далайн ёроол дахь
Догшин загас
Жараахайгаа барьж идэх
Дүр зураг руу юу?
Үгүй ээ үгүй хүмүүсээ
Ганцаараа
Зөрөг жим дээр ургасан
Өнчин цэцэг шиг
Тэнгэр ширтмээр байна
Сэтгэл минь
Цэцэг мэт
Хөрсөн дээр өндиймөөр байна
Би хаашаа ч явахгүй
Эндээ л зогсож байя!

Би чамд тийм л хайртай

Зөвхөн нэрийг чинь сонсоход шүлэг мэт сонсогддог
би чамд тийм л хайртай
Зүүдээ манахад чи ирвэл мөнхөд сэрэхийг хүсдэггүй
би чамд тийм л хайртай
Зөн совин муугаар татахад хамгаас түрүүнд чамд зовнидог
би чамд тийм л хайртай
Зөөлөн амьсгаа чинь чихэнд шүргэхэд хорвоог мартдаг
би чамд тийм л хайртай
Хэн нэгний гар хацрыг чинь иллээ гэж зүүдлэж сэрээд зүүд байсанд
баярладаг
би чамд тийм л хайртай
Хэзээ ч би чиний дэргэд байж чадна гэж үнэнээсээ амладаг
би чамд тийм л хайртай
Халуун нулимсыг чинь гараараа нь биш зүрхээрээ арчдаг
би чамд тийм л хайртай
Хайргүй гэдгийг чинь мэдсээр байж хүлээн суудаг
би чамд тийм л хайртай

Би дуртай

Сүүн зам татуулсан бодлын гэгээн зүг рүү
Шүлгэн хэмнэл мөрлөн сэтгэлээрээ зорчих дуртай
Сүсэг бишрэлдээ найдан үйлээ үнэн болгох гэж
Сүүдрийн хөшгийг хаасан наранд адислах дуртай

Өнөөдрийн хэлсэн үгний үнэ цэнийг мэдрэх гэж
Үнэн худлыг дэнслэх цаг хугацааг хүлээх дуртай
Ашид бэлгэдэх олзыг гадагш гаргахгүй гэхдээ
Алгаан бусдад дэлгэлгүй атгаж явах дуртай

Хайр энэрэл дагуулсан цагаан замын эх рүү
Халуун үгсийг тэрлэн зүрхээрээ аялах дуртай
Хараа хол амьдралд заяа тэгш яваг гэж
Хайнгадуухан аялсан ч гэлээ бүтэн дуулах дуртай

Хувиршгүй сэтгэл тээсэн хайртай хүнийхээ зүрхйг
Хуудуу үгсээр хэмлэлгүй дотогшоо залгилах дуртай
Хувь заяа доголонгүй тэнцвэр хөлтэй явах гэж
Хундага дүүргэсэн дарсыг хоёронтоо хөнтрөх дуртай

Дурлалд чинь би нэрээ дэвшүүлье

Дугуй толийг хөлсний мананд цан цохитол чамтай өнжье
Дугариг сарыг нүцгэн биеэр хиртэж хонотол чамтай саатъя
Дууныхаа өнгийг амрагын аязаар сүлэлдэн эгшиглэтэл шөнийг өнгөрөөе
Дурлалд чинь би нэрээ дэвшүүлэн утас чагнан чамайгаа хүлээе

Хэлнийхээ шүргэлтийг чихний чинь омгонд ээмэглэн хонуулъя
Хэнхдэгний чинь товчыг алганыхаа хонхорт гижигдэн хонуулъя
Хэний ч мэдэхгүй могой бүжгээр тэврэлдэн хоноё
Хэнд ч үлдээх зай завсаргүй үнсэж хоноё

Нуруу дамжин биеийг чинь илбэн сэрлийг чинь өдөөе
Нуух юмгүй хувцсаа тайчилцан нэгнээ таалъя
Нүцгэн эсээрээ диваажингийн үүдийг хамтдаа нээе
Нүгэл биш ээ, дурлалаас эхлэлтэй хайрын бүжиг...

Эвлэрэл

Бурханы өгсөн бие байшингын хана налахад
Байхгүйн дунд сэтгэл түших ханагүй
Хэлсэн хэлээгүй үгс хаа хүрэхээ мэдэхгүй тэнүүчлээд
Хэзээ ч юм бэ ирсэн гуниг аяга дарс шиг

Нар манддаг хорвоод
Насаа өгч байгаад ч хамаагүй авчих юм алга
Өнгөрсөн бүхэн үзэгдэл төдий
Өнөөдөр зүүд мэт зэрэглээтээд

Шүлэг сүүрс алдах мэт замхраад
Шөнө өдрийн ялгааг олж ядан байхуйд
Цаг хугацаа гараас алдраад урсах нь
Ганц л олдож буй тайвшрал аа

Дурлал хэмээх солиоролд
Дусал нулимс ч гаргах нь солиорол
Салмааргүй гашуун бодол минь
Саяхан дэлбээлсэн цэцгийг өрөвдөх нь өрөвдөлтэй

Барьцгүй хоосонд сэтгэлийг сэвэх
Бурханы илгээх зөн билгээс зугтаамаар
Тэндээс оноосон тавилантай эвлэрэх шиг
Өмнөөс минь харах бүсгүйг тэвэрлээ би.

Өнчин лааны гэрэл

Өнчин лааны гэрэл
Бичгийн ширээг нөмөрч
Өршөөл мэт аниргүйн гүн
Эрх чөлөөг тунхаглахад

Бийрийн торгон үзүүр
Сэтгэлийн долгисоор хөвөрч
Битүүлэг ертөнцийн чимээнд
Зүрхний мөчир сэрвэгнэнэ.

Бүрлэн саран эрхшээхэд
Харанхуйд хаалга тэмтэрч
Биеээс уурших сэтгэл
Мэдрэхүйн жигүүрээ дэлгэнэм

Сансрын задгай цээлд
Эмзэг дэлбээгээ дэлгэж
Санаандгүй, элч гялбасыг
Амраг мэт тосном.

Зүүрмэг мандлыг чичин
Харвах аянгын хуйлралаас
Зүсрэх бүлээн бороо минь
Хүмүүний сэтгэлийг норгоно

Гэрэлт цохын агуй мэт
Дуурмаглан саруулсаж хоноод
Гэтэлсэн мөр бүхнээрээ
Хэлтэлсэн амгаланг хүртэнэ

Үүрийн ангир туяаг
Харцаа шатаан угтаж
Үхэл амьдралын тиг дунд
Цагийг эзлэн зогсном

Салхин урсгалд биеээ нэвчээж
Нүцгэн хөлдөө газар тэмтэрч
Сая төрсөн хүүхдийн нүдээр
Эх дэлхийгээ ширтнэм.

Хуурамч амьдралын төлөө

Өлгий авс хоёрын хоорондох агшин зуурын цаг мөчүүд
Өмчилсөн эс өмчилсөн эрх чөлөөт хормууд
Гэрэлтэй гэрэлгүй үргэлжлэх бодлууд
Гэмгүй гэмтэй ард үлдэх мөрүүд
Бүгдийг нь март.....
Зүүд шиг маргааш үлгэр шиг өчигдрийг нэгэн жүнзэнд хундаглаад
Зөвхөн өнөөдрийн төлөө тогтооё
Мэдрэхүйн сэрэлд чинь худал хуурмагыг өгсөн энэ хорвоо
Мэдсэн ч мэдээгүй ч биднийг бүгдийг хуурсан
Манан дунд төөрсөн хурга шиг бидний амьдралд
Магад амьд явах хүсэл минь сэрүүн байна
Мандтугай хуурамч амьдралын төлөө
Маргааш нар мандана гэж өөрсдийгөө хууран тогтооё
Нар мандана хүмүүс сэрнэ
Үгүй бид мөнхийн нойронд автсан байна
Сар гийнэ сарны амьдрал эхэлнэ
Үгүй бид зүүдлэж байна энэ амьдрал биш
Мөнхийн мөнхөд биднийг хуурсан амьдралын төлөө
Мөнгө,өнгө өнөөдөр мандтугай гэж
Хундага өргөе

Юу ч үгүй тэнд санаа минь оршдог

Саргүй наргүй салхигүй хургүй
Юу ч үгүй тэнд санаа минь оршдог
Үүл байхгүй сүүдэр байхгүй
Жаргал зовлон байхгүй
Жам ес үхэл хагацал байхгүй
Зоргоороо хоосон байхгүйд би оршдогоо

Магадгүй айдаг болоод тэднийг
Хардаггүй ч юм уу
Маргаашийг өчигдрийг ч мэддэггүй байх

Өөрчлөлт өгөршил өвдөлт шаналал
Баярлах гуних гэдэг бас л тэнд байхгүй ээ
Тэр газарт би байхгүй мэт оршдог оо
Орон зай цаг хугацаа даажсан
Огоорч мартах гомдох уучлах байхгүй
Омголон ааш олиггүй мэхлэлт байхгүй
Сайн нь муу үгүйгээр харагддаггүй
Саар нь сайхангүйгээр оршдоггүй
Сам шимийн бус оргүй хоосонд
Орших оршихгүйн орчилд багтаж уусдагаа

Би сайхан бүсгүй

Орчлонгийн сүүдрийг наранд ойртуулах гэж
Охин дуугаа тэнгэрт хадааж төрсөн - би сайхан бүсгүй
Ижийнхээ сайхныг хугаслан авч мэндэлсэн болохоор
Эгэл төрхөндөө өөрийн орон зайтай - би сайхан бүсгүй
Зуны цэцэг шиг өнгө төгс төрөөгүй ч
Зорсон хөшөө шиг бие хаа тэгшгүй ч
Зургийн хуар шиг хээ тансаг чимэггүй
Залуу насаараа л гоёсон -би сайхан бүсгүй
Чиний харцыг өөр лүүгээ удтал чилээлгэж мэдэх
Чимэг ч үгүй даруухан - би сайхан бүсгүй
Чимээгүйхэн хайрыг чинь зүрхэндээ гэмгүй урьчихаад
Чилийтэл хүлээлгэж мэдэх -би сайхан бүсгүй
Жавар хургасан сэтгэлд чинь хайрын галаа цогшоож
Жаргалд хамтдаа алхлах - би сайхан бүсгүй
Цаг цагийн тоосонд үл гундан чамайгаа чимэх
Цахилах гөрөөс шиг эрдүүхэн - би сайхан бүсгүй
Үйл заяаны учганд би чамайгаа сонгосон хэдий ч
Үнэндээ чиний сэтгэл намайг үгүйлсэн - би сайхан бүсгүй
Үхэхдээ хүртэл чинийхээ хайранд өлгийдүүлчихээд
Өөр ертөнцөд бардамхан алхлах - би сайхан бүсгүй
Надад хайрын дээд нинжин сэтгэл дэлгээтэй болохоор
Надад харах нүдний эгэл бүхэн цогцлоотой болохоор
Надад хамгийн сайхан үрийн тавилан заяатай болохоор
Нартад би өөрийгөө сайхан бүсгүй гэж бардам хэлнэ
БИ САЙХАН БҮСГҮЙ

Монгол бүсгүй

Сэтгэлд нь сvv єєрєє асгарч байдаг
Харцанд нь хорвоо єєрєє гэрэлтэж байдаг
Алхаанд нь цэцэгс єєрєє бєхийж байдаг
Инээмсэглэлд нь орчлон єєрєє ариусаж байдаг
Зvрхэнд нь Будда єєрєє заларч байдаг
Зvvдэнд нь Бурхад єєрсдєє бүжиж байдаг
Ногоон Дарь эхийн амьд дvр
Монгол бvсгvй алхаж явна
Зам тавь

***Миний үг***

Би яс маханд түр буудалласан, яарсан, хоргодсон сүнс байсан
Би нарны эсрэг харж дэлбээлсэн ямархан нь үл мэдэгдэх цэцэг байсан
Би дууны эгшигт уярсан дулаахан бүлээхэн харц байсан
Би дурлалын галд уяссан дутуу хатаагдсан ган байсан

Би цээжний махаа барсан цэнхэр хаврын шаргал хүлээлт байсан
Би цэнгэлийн нууранд буусан хун шиг байж тэр бүсгүйн хайрын эзэн нь байсан
Би ганцаардлын гашуун зовлон үзэж галбын говьд төөрсөн хавтгайн ботго байсан
Би хагацлын хавцалд хашигдаж харанхуйд төөрсөн халихад бэлэн амь байсан

Би гэгээн цэнхэр дэвсгэр дээр өөрөө цацагдсан өнгө өнгийн будгийн холил байсан
Би уртын дууны шуранхайд хавчуулагдаж гарсан уянга сондгой эгшиг нэгэн байсан
Би тэнүүн талын дээгүүр харвасан солирыг харж түүдэгийн галаас үсэрсэн оч нь байсан
Би үхэл хүлээж хайр хүссэн өрөвчхөн сэтгэлийн гал халуун бөмбөлөг байсан

Эхээс төрөхөд надад оногдсон эх орон хэмээх өмчтэй би баян байсан
Эргэн дурсахад хайр амтагдсан эжий аав хоёр хэмээх бурхантай би бурхадын хүү байсан
Тийм ээ би Бурхадын хүү нь байсан.

Намайг чи уучил

Чимээгүйхэн угтах
Чиний урууланд
Шингэж уусчихаад
Зүрхэнд чинь гуниг асгадаг
Намайг чи уучил

Зүгээр л...
Хацрын чинь хонхорхойд
Харцны чинь ялдамд
Сэтгэлээ унагачихаад
Авч чадаагүй
Намайг чи уучил

Надруу харж бүү инээ

Надруу харж бүү инээ инээд чинь намайг алж байна
Нарны тарнитай инээд чинь сарны гэгээтэй тавиланг минь мартуулж байна
Зүрхэн дотор цангинах инээд чинь
Зүйдэлгүй тэнгэрийн бэлчирээс хүсэлийг минь газарт унагааж байна

Үгүй ээ надруу харж бүү инээ
Энгэрт минь амьдрах үнэнг хүсэх хүсэл минь
Инээдийн чинь тоогоор эмтэрэн бутарч байна

Чиний инээд бурханых ч биш чөтгөрийх ч биш хүнийх
Эгэл амьдралын гудамжинд төөрүүлэх урхи занга
Надруу харж бүү инээ инээд чинь намайг алж байна

Дэндүү үнэтэй инээдийн чинь дэргэд
Дөхөж би дулаацмааргүй байна

Далд бүхний цаана нам гүмхэн бодолд дарагдан суумаар байна
Дүүлж нисэх тэнгэртээ цуурай болж шингэмээр байна
Надруу харж бүү инээ инээд чинь намайг алж байна

............

Гэнэн гомдол цайрсан бүсгүй сэтгэлийн тэнгэрт
Гэрэлт зүгийн шувуу оч бутарган ирсэн
Өдөт жигүүрээ цацлан гурав шилгээн хуйлрахад
Үүл усан гуниг нь сансрын зүгт сарнисан

Өвчүү гялгар шувуу уран хүзүүгээ сунгаж
Өнчрөл ганцаардлын аязыг цуу татан урамдсан
Хонгор цээжийг нь багласан гутралт хар шугуйг
Хан хурмастын аянгаар тэнгэрт тултал түймэрдсэн

Тэнгэр амрааж газарт явгалаад
Тэр, бүсгүйн сэтгэлд хоноглоход
Өднөөс нь үсчих солонгон туяаг ширтэж
Өнөөх бүсгүй нойргүй хоносон

Үүрээр цацран босоод, үсээ гилэх мэт бүжиглэсэн
Үзэмжит толгойгоо гилжийлгэн, хэсэг түүнийг ширтсэн
Газраас залхах мэт огцомхон дэвээд
Гариг мэт өөрийг нь тойрч эргэсэн

Галт шаргал өдөө газар шүргэн эргэлдэж
Галбингаа шувуу захиас мэт урамдаад
Гунигт нойтон хөрсөнд нь алтан үр унагаж
Гүн огторгуйн зүг гэрэл зурж одсон

Одот тэнгэрийн зүг гайхсан нүдээр ширтэж
Одоо ч тэр бүсгүй шувууг хүлээн суудаг
Өдөө дэвсэж хоносон бүлээхэн ормыг нь тэмтрэхэд
Өвчүү нэвт, гэрэлтэж байх шиг санагддаг

Яагаад ч мартаж боломгүй янагхан минь

Хайрын шүлгийн цуврал: 5

Яагаад ч мартаж боломгүй янагхан минь дээ
Ягаан уруул, цагаан царайтай гунигхан минь ээ
Сул асгарсан хархан үсэнд чинь хацраа нааж
Сураг тасарсан жилүүдийн гомдлоо шивнэе дээ, амраг минь

Хэлж амжаагүй хайрандаа өөрийгөө буруутган үлдсэн ч
Хэн ч амсаагүй жаргалыг чиний инээднээс олоогүй ээ
Харваад одсон азгүй хайрын од болж гуниглаад
Хар дарсан зүүдэндээ амьдарсан нулимс байсаан би

Халуун үнсэлт ялдам аальнаас чинь дэлбээлсэн цэцэгс
Хагдарч унаад тоос болохдоо зүрхийг минь дарсаан
Хаврын шувууд дурсамжинд үүрээ засч, дуугаа дуулж
Хамт үдсэн тэр үдшүүдийг сануулдаг нь миний гунигаа

Мартаагүй биз дээ, чамайг явахад зүрх минь зүсэгдэж
Мансуурал, үхлээс өөр юу ч бодогдохгүй байсныг
Хаалга тогших чиний л уучлалыг нууцхан хүлээсээр
Хавар намрыг заагласан өвөл болж хөлдсөөн би

Зүүдэнд шивнэсэн нууцхан үгнээс тайлал хайж
Зүрхэндээ сийлсэн хагацлын шархандаа зовиур нэмсээн
Зөөлөн гуниг, санахын тавилангийн амтанд хөлчүүрхэж
Зөрлөг замын салж одсон харгуйгаар алхалсаан би

Нуугдаж уйлсан гомдол чинь
миний үхэлтэй тэнцүү
Нулимстай инээсэн дүр чинь
миний амьдралаас үнэтэй

Намайг орхи

Үлгэр өөрөөрөө төгсдөг шиг
Би өөрөөрөө л зовъё
Үлдэх цэг мэт ганцаараа торойгоод
Өөрийнхөөрөө л би элэгдэж амьдръя

Намайг орхи

Зүүдэнд минь ч чи битгий ир
Зүгээр л намайг зөнгөөр минь орхи
Эрх чөлөө мэт цалгих гуниг,гомдлынхоо нууранд
Энгэр норгон унах нулимсаа живүүлье

Намайг орхи

Сарны гэрэлд чамайгаа захичихаад
Салхи эргэх зайгүй өөрлүүгээ л би уусъя
Эрхи мэт битүү гогцоорч нэг нэгээр эргэхдээ би
Элэгдэх мэт сэтгэлээрээ чиний нэрийг тарнидъя

Намайг орхи

Задрах шиг давалгаасан сэтгэлээ
Зүсрэх бороонд цацан агсарчихаад
Зүггүй одох чиний тавиланг сэвтээлгүй
Зүгээр л хайр цацсан нэгэн цэцэг болж үлдъе

Намайг орхи

Хайрын шүлгийн цуврал 5: Чиний гэгээхэн гуниг

Одод нойрссон шөнөөр ертөнц ертөнцдөө дурлах шиг
Охин байсан чиний сэтгэл миний цээжинд үлдэж
Од одондоо харваxaд зурвасхан гэрэлт жимийг үлдээсэн
Чиний гэгээхэн гуниг миний зүрхэнд байна.

Шөнө болоход дэлбээгээ хумиад үнэрээ нуух цэцэг шиг
Шүлэг болдог чиний сэтгэл миний цээжинд хургаж
Цоморлигоо дэлгэж өглөөг авчирахдаа шүүдрээр уйлагнасан
Чиний гэгээхэн гуниг миний зүрхэнд байна.

Бурхантай ярьсан шөнө

Бурхантай яриагүй хичнээн ч удаав
Буян нүглийг дэнслэлгүй яасан ч хол алхаав
Дурлалын шүлэг янагийн дуутай хослуулж
Дугуй орчлонгийн жаргалтай
Яасан ч их зууралдаав
Од сар наран хүртэл
Онцолж өгсөн бэлэг биш үү
Орчлонгийн хэрэггүй шуналд
Огтоос донтож яасан ч их элэгдээв
Эр хүний дөрвөлжин цээжнээс
Энгүй хайрыг тэмтчин онгичихдоо
Энэрэлт Бурханы хайрын мутрыг
Энүүхэнд байсныг яагаад үл хараав

Бурхангүй сэтгэлд
Чоно нохой улилдан зодолдож
Буянгүй зүрхийг
Харанхуй эзэгнэн сандайлчихаад
Эрдэнэт хүний энхрий цоллолт
Элээх тоосонд дарагдан гуньж....
Эх хорвоо шаналж байна
Энд чи хэрэгтэй байна....

Сарны шүлэг

Хуучин дэнлүү эцсийн удаа асах шиг тийм тод сартай би хонолоо
Хөгжмийн тайлшгүй хэлээр хүүрнэх тийм яруухан сартай би хонолоо
Хүслийнхээ тухай нулимсаараа бичсэн шүлэг шиг тийм өнчин сартай би хонолоо
Хорвоогийн нүглийг нимгэлэх шидтэй тийм гэгээхэн сартай би хонолоо

Дарс амтлаг дурлал шиг халуухан
Дуу шиг уянгалаг модод шиг дүнсгэр
Цэцэг шиг үзэсгэлэнтэй цас шиг цагаахан
Шүүдэр шиг тунгалаг шүлэг шиг ариухан
Тийм л сар дэргэд минь ирж хонолоо
Нулимс шиг шорвог зовлон шиг үнэнч
Нар шиг утга учиртай намар шиг дотно
Салхи шиг тэнүүлч сэтгэл шиг гүнзгий
Ганцаардал шиг эрх чөлөөт гуниг шиг гэгээхэн
Тийм л сар дэргэд минь ирж хонолоо
Үнэн шиг нууц үхэл шиг тод
Үйл шиг минь дагалдах бодол шиг ёроолгүй
Төөрөг шиг минь зурагдсан
Бурхан шиг тайлагдашгүй
Тийм л сар дэргэд минь ирж хонолоо

Хуучин дэнлүү эцсийн удаа асах шиг тийм тод сартай би хонолоо
Хөгжмийн тайлшгүй хэлээр хүүрнэх тийм яруухан сартай би хонолоо
Хүслийнхээ тухай нулимсаараа бичсэн шүлэг шиг тийм өнчин сартай би хонолоо
Хорвоогийн нүглийг нимгэлэх шидтэй тийм гэгээхэн сартай би хонолоо

Энэ намрыг би

Нам гүмхэн намрын цэнхэр огторгуйгаас
Нууцлаг мэлмий чимээгүй ширтэнэ
Дотор орших анир чимээгүйг
Далдын далдаас сэрээн дуудна

Үнэн, өнө мөнх бий гэж
Үлгэрийн төгсгөл аз жаргалтай гэж
Хүн гэдэг нэр утгатай гэж
Хүйтэн хорвоод чи нарны гэрэл гэж

Итгэхэд хэцүү бүхнийг
Чимээгүй хүүрнэнэ
Эээ
Энэ намрыг би
Хэнтэй хувааж нөмрөх вэ

Үл аних тэр харцны дор
Үйлийн үртэн би өдөржин тэнэнэ
Олж үл чадсан жаргалыг
Огторгуйн гүн хөх цээл
Чамаас би ахиад л асууяа

Хэрхвэл энэ орчлон амгалан болох?
Хэрхвэл би огторгуйд одож болох?
Хэрхвэл сэтгэлийн үл аних шаналал амирлах?
Хэрхвэл бүхний үйл заяаны учиг алдууран тайтгарах вэ?

Хорин таван нас

Хонгор бүсгүйн хайрын тэнгэрт дүүлж яваа бүргэд
Хоног өдрийн зугаа цэнгэлийн нуураас холдож яваа загас
Хорвоогийн бартаанд бүдэрсэн ч өндийж яваа ноён нуруу
Эцэс төгсгөлгүй цэгээн гунигт шаналаад
Нулимсаа арчаад инээж яваа
Аяа миний хорин таван нас

Туулах тавилант ертөнцдөө зун болж дэлгэрсэн
Дурсах дурсамжынхаа хэлхээнд охь нь болж гоёсон
Алдаа онооны заагаас
Айдсаа нуусан бардамнал
Ухаалаг төрсөн бүсгүйн харцнаас
Үгээ цэнэсэн ичингүйрэл
Унаж тусаж босоод урагшаа гишгэж яваа
Аяа миний хорин таван нас

Хорьж болохгүй хориод ч дийлэхгүй
Үерийн ус шиг урсаж яваа
Хотлын наадамд тавын даваанд
Бүдэрсэн бөхийн шарлахалыг
Холбоо бодолдоо багтаасан
Хойшдын хавруудын учралыг
Хүлээж биш хүлээлгэж байгаа
Аяа, миний хорин таван нас

Хойноос үлээх салхийг намуухан байна гэж голоод
Хойшид ирэх ухаарлыг хол байна гэж огоорч
Алдаа онооны жин дээр адилхан тэнцүү гишгэсэн
Эрх ч гэлээ эрдүүхэн
Хөгтэй ч гэлээ хүчтэйхэн
Аяа миний хорин таван нас

Хонгор бүсгүйн хайрын тэнгэрт дүүлж яваа бүргэд
Хоног өдрийн зугаа цэнгэлийн нуураас холдож яваа загас
Хорвоогийн бартаанд бүдэрсэн ч өндийж яваа ноён нуруу
Эцэс төгсгөлгүй цэгээн гунигт шаналаад
Нулимсаа арчаад инээж яваа
Аяа миний хорин таван нас

Хайрын эцсийн амьсгал

Хайрын шүлгийн цуврал 4:Хайрын эцсийн амьсгал

Халиун өвсний толгой
Газарт мөргөн бөхөлзөж
Хатсан навчсын уйлаан
Зүрх урсан үдшээр

Буцах хайрын сүүдэрт
Дурсамж тэвэрч үлдээд
Ботго тормон нүдэнгээ
Голоо эгштэл санахуй

Сайхан байж дээ ... гэж санаа алдмаар
Сархад сөгнөж өчигдөрт атаархмаар
Минийх байсиймаа гэхээр зүрх омогшмоор
Хэзээ ч уулзахгүй гэхээр сэтгэлээ оршуулмаар

Ухаангүй хайртай чи минь
Тэвэрт минь үгүй болохоор
Уйдхан энэ хорвоод
Амьд явахаас халширдаг

Уйтгарт сарны чөлөөнд
Бусдын өвөрт чамайг бодож
Утгагүй амьдарна гэхээс
Уйлмаар болдог

Зүрхний гашуун дуслууд
Хацар даган урсахдаа
Зүйргүй уран түүний минь
Ялдам харцыг сануулдаг

Цээжнээс зангирах огшил
Хоолойд ирж тээглэхэд
Чиний алчуурыг үнэрлэн
Алдуурах мэт тайвширдаг

Чөдрөө тастсан хүлэг
Салхи үнэрлэн гүйх мэт
Чинийхээ зөөлөн нүд рүү
Гал цахилтал тэмцэхсэн

Гунигийн торноос мултарсан
Уран дууч шувуухай болоод
Хацрын чинь хонхорхойд буух л гэж
Халин дүүлэн нисэхсэн

Зөрүүд заяаны буулганд
Шазуур зуусан сэтгэл
Зөндөө их тэвчлээ
Нулимсыг минь одоо ав даа

Дууль болон үлдэх
Их хайрын буйранд
Дуслах нулимс тоссон
Эргэлгүй хатуу тавилан минь дээ ...

Оддын тоогоор, хүсэж явдгаа больсоон
Орчлонд, хүнээс үнэтэй нь хаа байна
Зүрх сэтгэл хоосолсон, бидэн хоёрын хагацлаас
Зүүгдэж үлдсэн, ухаарал гэвэл энэ байна.

Бардам гэнэн гүнж минь
Аз жаргалтай яваарай
Бодлоороо үнсьё !

Бяцхан зүрхээ зовоож
Намайгаа бүү санаарай
Зүүдэндээ учирья !

Нүгэл бүхнээс
Гөрөөс шиг үргэж яваарай
Нэрийг чинь тарнилан шивнэе!

Нүцгэн сэтгэлдээ гуниг нөмөрч
Аалиа бүү эвдээрэй
Зүсийг чинь сүнсэндээ шингээе!.

Тэнгэрлэг оршихуй

Тэнгэрийн өнгө дээрээс буулаа
Цээж дүүртэл амьсгалж,сэтгэл нялхарлаа
Тэнгисийн их ус цалгих шиг болж
Тэнгэрийн өнгө сэтгэлийг минь будлаа
Сэмэрсэн ч бай,сэргэсэн ч бай
Сэтгэл минь тэр чигээрээ тэнгэрлиг оршином
Тэнгэрлиг байна, сэтгэл мину
Хөх огторгуйд тэнгэрлиг гэгээ гэрэлтэж
Хүний цээжний гүнд тэнгэрлиг сэтгэл оршином
Ижийн минь энгэрээс тэнгэрлиг хайр урсаж
Тэнгэрлиг оршином,би
Хөх чононоос илүү хийморьтой байж
Тэнгэрлиг жавхаанд би шунаж амьдарнам
Тэнгэрлиг байна,сэтгэл мину.

Цэнхэр сарны дор

Орчлонгийн гэрэл сүүдрээс
Тасарч чадахгүй суухад
Амьдарч дасаагүй мөн чанар
Цээжинд хургаад гуниглангуй
Цэцэг тасдчихсан юм шиг
Тэр шаналанг мэдрэхэд
Цэнхэр сарны дор
Амьд явахаас халгамаар
Эдэлж чадахгүй буй
Энэ эрх чөлөөг
Энгийн өдрүүдээр арилжаад
Зугтаж яваадаа харамсдаг
Бурхнаас өгсөн бэлгээ
Хэрхэх учраа олохгүй
Будилсан нэгэн манан
Борог амьдралын хөлд
Хиртэж л тунарна

Завсар

Зүйдэл үгүй хөх тэнгэр, газар хоёрын завсар би амьдрана
Зүрхэн хоёр улаан цэцэг дэлбээлж гандах завсар би амьдрана
Үнэн худал хоёрын дөрвөн хуруу зайн завсар би амьдарна
Үхэх төрөх хоёрын завсар үйлийн үрээ эдлээд би амьдарна

Сэглэгдсэн сэтгэл сэргэсэн итгэл хоёрынхоо завсар би амьдрана
Сэрэл хөдөлж дур тавих хоёрын завсар би амьдарна
Он цаг орон зайн завсар би амьдарна
Орчлонд цас бударсаар би мартагдах тэр завсар би амьдарна

Халуун хүйтэн хоёрын завсар бие элэгдэж би амьдрана
Хайр харуусал хоёрын завсар сэтгэл ирлэгдэж би амьдрана
Хайлган цайлган сэтгэлээ наддаа зориулсан чинийхээ
Халуун бие хайр хоёрын чинь завсар би амьдрана

Монгол шүлэг

Хүж дэлхийн түүхийн хуудасны очир шигтгээ
Хүмүүн төрөлхтний оюуны өвийн охь эрдэнэ
Хүсэл зориг, жаргал, зовлонгийн элч дуулал
Хөнгөн бийрийн аясаар амь ордог хийморь
Монгол шүлэг мину

Шашны уншлага, буяны ерөөлд шингэж
Шад шадаараа утга хөглөх тарни Монгол шүлэг
Шүтээн төгс оюун билэгт ард түмний
Шүлэглэн бичиж сүсэглэн залбирсан судар Монгол шүлэг

Дорнын өнгө аяс жүнз дарс, тэргэл сартай цуг
Дотроосоо төлжиж гадагшаа дэлбээлсэн үгэн лянхуа Монгол шүлэг
Домог нь хуучраагүй хуурын чавхдасын аялгуунд ханьсаж
Долоон эгшигтэй сүлэлдэж туульс болсон Монгол шүлэг

Нуурын шувууд уулсын оргилдоо тэмүүлсэн газраас
Нулимс дуслуулж чулуу өвөртлөх төрсөн буйр
Нуган үрдээ үлдээсэн өвгөдийн захиасны үзүүрт
Нутгаа санагалзах, эх орноо магтах дуун Монгол шүлэг

Ачтан буянтны үрдээ өгсөн энэрэл хайраас
Алдуурч явсаны гэмшил цайрах замын эхлэл
Амьдралд ганцхан заяах амьд бурхадын бүрэлбаа
Аавыгаа хүндэлж, ээжийгээ хайрласан ухаан Монгол шүлэг

Агшин зуур өнгөрөх дэгж дэрвэсэн насны
Алдааг хуваалцах, намайг аргадах итгэл
Ариун журмын нөхөрлөл, хүний сайхан сэтгэл
Андыгаа дурссан гэгээн гуниг Монгол шүлэг

Улаахан сарнайтай болзооноос үлдсэн үнсэлтийн амтнаас
Уянгын халилаар жигүүрлэсэн үзгэн чимээтэй шөнө хүртэл
Учралын баяр, хагацлын гуниг, хүлээхийн үнэний тухай
Утгын чимэгтэй хайрын шивнээ Монгол шүлэг

Намар намартаа нэрдэг онгодын цагаан дарсны
Нар зөв эргэсэн сэтгэлийн дугарааны сэржим
Нас насны уртад ухаарч тайлагдах учиг
Найрагчийн цээжинд дүрэлзэх миний Монголын шүлэг ээ

Бурхан бид хоёр

Буйлан амаараа уйлах нялзрайхан байхад минь
Бурхан миний дэргэд байсан
Буруу харахад нь би уйлагнаж
Буцаад эргэхэд нь инээж
Бурханд би эрхэлдэг байсан
Бүүвэйн дуунд уярч
Бүтэн хайрын энгэрт хургаж
Буцаж харалгүй бурханаас би холдсон
Хийсэн үйлийнхээ үрээр
Хиргүй цагаан сэтгэлээ хараар будаж
Бурханаас би төөрсөн
Зовлонгын дацанд гуниглахуйн чуулбараа тунгаан суухад минь
Зөн амилуулсан бурхан над дээр ирсэн
Зурагдсан тавилан дээр минь гэгээ асгаж
Зөөлөн бороотой хөглөгдсөн хорвоог надад бэлэглэсэн

Сэтгэлээ би чиний зүг

Хайрын шүлгийн цуврал 3:Сэтгэлээ би чиний зүг
Сэтгэл минь дээ
Сэмэрч гүйцсэн дэлбээ минь
Гэнэт орсон бүлээн бороонд
Голгүй автсан мод минь дээ
Чи
Сэмэрсэн дэлбээг чинь үнсэн эдгээж
Сүмийн чинь хонхыг хэлд оруулах
Сормуусаа дэвсэн гэмшдэг
Солонго шиг түүндээ яараад л байнуу даа

Хорьж дийлэхгүйнээ чамайг, энэхэн биедээ
Хорсохыг чинь мэдрэх дэндүү хэцүү
Хуйлран шаналах дуунд чинь, элэгдэж гүйцлээ би
Хурдхан яв даа, түүний минь хойноос

Хайрт минь дээ
Халуун сэтгэлийн сүм минь ээ
Тархинд багтаагүй хүсэл
Зүрхэнд тогтоогүй мөрөөдлөө шившин
Сэтгэлээ би чиний зүг
Шувуудын жимээр нисгэлээ

Сэтгэл минь чи
Танхил гоо тэрний минь
Гуниг бидэрлэсэн зүрхэнд
Тэнгэрийн ганц цолмон шиг
Совин болж тусаарай

Тасар татуулсан хүслийнх нь
Амьд халуун үргэлжлэл болж,
Тансаг хуримын хойморт
Мөрийг минь түшсэн зүүд болоорой

Огшсон халуун гомдлоор
Богшсон, гэнэн бодлыг нь
Орой намрынх шиг, анир алдарсан
Уужимхан талдаа төөрүүлээрэй

Орчлонгын элгэнд ганцаардсан
Охин заяа гүнжийг минь
Очих хүртэл минь миний өмнөөс
Мөч бүхэнд ханьсаарай

Гэгэлзэн суухад нь, дуу болж
Гунигтаа энэлэхэд нь, шүлэг болж
Ганцаардлын мананг нь, салхи мэт үлээж
Голт зүрхнийх нь гүнд, сахиус мэт оршоорой.

Сэтгэлээ би
Чиний зүг нисгэлээ
Хайрт минь ...

Дурлалын учир

Хайрын шүлгийн цуврал 2: Дурлалын учир

Євєрт чинь орж нялхарсан тэр шєнийг мєнхлєх гэж
Єєр бvсгvйд ээрэгдэн тєєрсєн нэгнийг мартах гэж
Єчнєєн шєнє хєрвєєсєн ганцаардлын орчлонг vгvйсгэх гэж
Єглєє бvр чамаараа даашинзаа товчлуулах гэж
Дурласан юмаа би чамдаа

Зvvдэлж явдаг учралын vнэн гэдэгт итгэх гэж
Зєндєє их хvлээсэн ч дурлал ирдгийг vзэх гэж
Зах нь мэдэгдэхгvй амьдралд эрхий хуруунаас чинь зуурах гэж
Заяа мэдсэн тавиланд чамтайгаа дуу аялан алхах гэж
Дурласан юмаа би чамдаа

Хажууд чинь байхад тєєнєх тэр илчийг єрдєх гэж
Хатуу нь бага биш орчлонд хайр гэдэгт дэрлэх гэж
Хаа нэгтээ орхисон анхны дурлалаа мартах гэж
Хавар шивнэсэн vлгэрт чинь согтож бас эрхлэх гэж
Дурласан юмаа би чамдаа

/цуврал үргэлжилнэ/

Мэдэх үү чи...

Энэ удаад бидний хайрын шүлгийн цувралаар аялж зүрхний тань угт од мэт анивчих тэр л нандин хайрыг санагалзаж сэтгэлээ сэмлээрэй.
Хайрын шүлгийн цуврал 1: Мэдэх үү чи...

Намайг чи орхиод явахад юу үлдснийг мэдэх үү чи!
Навчсаар үйлсан намар шиг сэтгэл уйлж үлдсэн
Дурласан сэтгэл дутуу залгисан нулимс үлдсэн
Дуртай бүхнээсээ зугтаасан дугуй хар цэг болж би үлдсэн

Дуусашгүй урт өдрүүдийг өнгөрөөх гэж дарс уусан
Дутуу нойртой хоносон шөнүүдээр хайрын сарнай урласан
Дууны эгшигт уярч дурсамжаараа амьдарч үлдсэн
Дурлалаасаа хагацсан сэтгэл голд ортол өвдөж үлдсэн

Бүүдгэр болсон хорвоогоос гэрэл олж харах гэж би ядарсан
Бүүвэйн дуу, ээжийн хайрыг үгүйлсэн
Бүр юунд ч зовохгүй нохойн гөлгөнд би атаархаж
Буйдхан энэ хорвоогоос явах юмсан гэж бодогдсон

Он цагийн эрхээр цэг бүдгэрч сэтгэл чангарсан
Орчлонд чамайг хайрласан шиг хайр ирэхгүй болсон байсан
Нар сар хоёрыг угтаа нэг юм гэж ойлгодог болсон
Найр дуу хуурыг намбатайхан шиг өнгөрүүлдэг болсон

Намайг чи орхиод явахад юу үлдснийг мэдэх үү чи!
Намрын навчис ямар гоё хээтэйг мэдэрч үлдсэн
Наснаасаа эрт ухаан сууж ухаарч үлдсэн
Нар сартай хорвоод чамайг л үл мартах сэтгэл үлдсэн
МЭДЭХ ҮҮ ЧИ!

/цуврал үргэлжилнэ.../

Аниргүй гэгээн жим

... Хvн төрөлхтөн, өөртөө од шиг тохиосон
хичнээн олон гэрэлт хvмvvнийхээ алдрыг нь илбэж
хоцровч амь санааг нь vл олму! ...

Амьдын жамыг дэглэсэн
Бурхадын санааг гүйцээхээр
Амраг сэтгэл дүрэлзэхүйд
Адгасан сүнснүүд уралдавч

Эрчилсэн хүсэл алдуурч
Эр сүү эхийн хэвлийд дусахад
Эцэг тэнгэрийн харцнаас нэгэн бодол нисэж
Эрхисийн цэнхэр гялбаагаар халуун сүмийг илбэхэд
Эр хүн төрнө

Тэр,тэнгэрийн галт нулимс
Энгэрийн цэцэг шиг наслахдаа
Төгсөхдөө олдог хүмүүн ухаарлыг
Өсөхдөө,тархиндаа өлгийдөж авна

Гоо сайхныг шүтэж
Дурласан шиг дурлаж
Гомдож,энэлэж,хэгзэрч
Гуньсан шиг гуньж

Алаг орчлонд хүний л заяанд ээрэгдэвч
Аниргүйн шидээр,дотроосоо гэрэлтэж гэтлэнэ
Алтан нар,мөнгөн сарыг хүлэглэн
Алс мөнхийн гэгээ рүү хүн төрлөхтнийг газарчилна.

Газар тэнгэрийн амьдралдаа тэр
Ганцаардлаар хань хийж
Гашуун үнэнийг зүрхээрээ тэмтэрч олоод
Сэтгэлээрээ шатааж
Гагцхүү хүмүүст үлдээгээд
Гариг эрхисийн зүг
Чимээгүйхэн одовч
Үлдээсэн гал нь
Мянган оныг гэрэлтүүлж
Үлдэгсэд түүний илчинд
Сэтгэлээ ээж амьдарна.

Амьддаа хайрлагдаагүй найрагчын алдрыг
Арван зуунаараа бахдан шагшивч
Амьдралаа үрж олсон гэрэлт жимээр нь
Амьд халуун мөр ганц ч эс гишгэнэ.

Энэ миний шөнө байг...

Сарны тэмдэгтэй зүрх минь
Санаа алдаж байна
Сарны хишигтэй зурагдсан заяа
Алганы хээнд гэрэлтэж байна
Энэ миний шөнө байг
Энэ миний сар байг

Тэр зүгээс шүлэг урсаг
Тэр миний цагаан тал байг
Тэр зүгээс бороо шиврэг
Тэр миний хайр шингээсэн нулимс байг
Тэр зүгээс салхи сэрвэгнэг
Тэр гэгээнээс үүсэж ургасан зүүд минь байг

Энэ оршихуйгаа энэ шөнө дэлгий
Үүл халхалавч
Гэрэлтэж байг
Сарны гэрэлтэй бодлууд минь
Хайрлах ухаарахын туяа татуулан
Чиний зүрхэнд гийж байг

Тиймээ энэ шөнө
Тэр чигээрээ би байгээ

Урлахуйн шүлэг

Урин салхи сэвэлзээд өвсний толгой цухуйж намайг урлана
Учиртай амрагууд шувуудын түрүүчийг хүлээж намайг урлана
Унасан газар эх орондоо тэмүүлсэн хүний үр намайг урлана
Уярсан сэтгэл ухаарсан бодол хоёроороо өөрөө өөрийгөө урлана.

Шинэхэн дэлбээлсэн цэцэгсийн үнэр анхилж намайг урлана
Шүүдэр бөнжигнөсөн үүрийн туяа гийж намайг урлана
Шүлэг бичиж суухын хүсэл сэтгэлийг минь эмхэрч намайг урлана
Шөнөжин орсон борооны чимээгээр өөрөө өөрийгөө урлана.

Нар мэт инээмсэглэсэн дотнохон харц намайг урлана
Настай ээжийн минь бараа алсаас торойж намайг урлана
Намба суух дөхсөн бодол минь толгойд эргэлдэж намайг урлана
Навчис хөглөрсөн өдрүүдийн уянгаар өөрөө өөрийгөө урлана.

Цантаж хүүрэгтсэн цонхны хээ хуартаж намайг урлана
Цангинаж инээсэн хүүхдүүдийн баясал намайг урлана
Цал буурал тэргүүнтэй аавын минь сургааль амилж намайг урлана
Цас дарсан талд хөлийн мөрөө үлдээж өөрөө өөрийгөө урлана.

Ээжтэйгээ байхад...

Ээжийгээ байхад эрхийн тэнэг явж
Энэ хорвоог даах єчvvхэн юм шиг бодож
Энэлэл нємєрт нь даархыг мэдрээгvй явж
Эгэл орчлонд дэндvv омголон байжээ

Зєєлєн ээжийгээ байхад зээрийн янзага шиг явж
Зvvд хайрийн ертєнцийг мєнхийн юм шиг бодож
Зvрх нь наран шиг ээжийгээ vvрдийнх юм шиг явж
Зєн билгийн оршилдоо бурхантай юм шиг байжээ

Хонгор ээж минь байхад хорвоо мєнх ногоон байж
Халамж энэрлийн vлгэрт халууцаж жаргаж явж
Хvйтэн євлийн урт богинохон мэт байж
Хvж дэлхийн уянга тєгс тєгєлдєр байжээ

Бурхан ээжийгээ байхад бодлогогvй гэнэн явж
Будант хорвоог туулах єчvvхэн юм шиг байж
Буян нvглийг дэнслэх ухаарал гvйцээгvй явж
Бvтэн хорвоо минийх мэт омог бардам явжээ

Чи хаана байсан юм бэ?

Би...
Хатаж гандсан цэцэг байхад
Чи...
Хаана шивэрсэн бороо байсан юм бэ
Би...
Хаврын шувуудын түрүүч байхад
Чи...
Хаана мэлмэрсэн нуур байсан юм бэ
Би...
Хайрын анхны болзоонд зогсоход
Чи...
Хаагуур зөрсөн дурлал байсан юм бэ
Би...
Хамгийн сүүлчийн навч байхад
Чи...
Хаашаа урссан нулимс байсан юм бэ

Чи хаана байсан юм бэ
Чимээгүй уйлахад минь ...
Чичиртэл даарахад минь ...
Чи хэнийх байсан юм бэ

Нүүдэл

Үүслийн ариун тэнгисээс буцах эрхгүй цөлөгдөөд
Үзүүр үгүй балархай жимээр үнэний зүг рүү
Үхрийн сажилалтаар нүүж яваа би нүүдэл ээ
Тараавал тал дүүрэх бодол минь миний ачаа
Танихгүй хүн шиг өнгөрөх он цагууд
Танимхайрах бүрийд минь ачаа даана
Урд минь хөндөлсөх уулсын оройтой уулзахуйд
Ухаарал болж ирэх бурханы салхинд гунигаа амраасан
би нүүдэл ээ
Түмэн өнгийн хүслээ наран ургах зүгт зангидсан
Алдаа хийгээд зовлонгийн чуулбараас
Үхэлийн учгыг тайлсан
Өдөр шөнө болж зочилох аниргүй салхины урсгалд
Өнчирч нүцгэрэх заяатай ч
Би үхлийг дарлаж нүүж яваа би нүүдэлээ
Өнгө алаг хорвоогийн хөрсөнд өөрийн мөрөө таталсан
Өнгөрсөн үлдсэн мөрөн дээр минь өнгө өнгийн цэцэг
алагласан
Өчигдөр үлдээсэн мөртэйгээ өнжөөд уулзах тавилантай
Би үйлэндээ дарлагдсан би нүүдэлээ
Зурагдсан тавилангаа хөглөж
Зүрхэн шаргал навчсын талд хаваржиж
Зөөлөн салхинд бөхийх нялх цэцэгсийн аглагт намаржиж
Зөн минь амилах гэгээн зүг рүү
Зүрхний хэмнээгээр нүүж яваа би нүүдэлээ

Миний эх орон

Оршил
Бие минь тэнд төрсөн болохоор
Бас сэтгэл минь тэнд төрсөн болохоор
Билэг оюун ухааныг тэндээс авсан болохоор
Би тэнд хайранд өлгийдүүлж,хайранд зодуулж өссөн болохоор
Би түүнийг эх орон гэж нэрлэдэг ээ

Наран жаргавч саран мандах гэрлийн эх орон
Навч нь унавч цас нь өнгөлөх цагаахан эх орон
Нас нэмэхэд улам ойртох соронзон эх орон
Намайг шүлэг болгон хувиргах ухаарлын эх орон

Халуун хэвлийгээсээ түрж эрдэнийн чулуу гаргаж байдаг
Хаанахын ч хүүхэд атаархам хаан шиг тоглож байдаг
Хадаган өнгөтэй тэнгэрээр өдөржин хучуулж байдаг
Хав хар нөмрөгийг очир алмаазан шигтгээтэй нь тийрч унтаж байдаг
Хойморт нь Бурхад заларч байдаг
Хажууханд нь хүүхэд Бурхан эрхэлж байдаг
Тулганд нь галын Бурхад инээж байдаг
Төрсөн гэр минь Бурхадын гэр байдаг

Сүүний үнэр шингэсэн бор тэрлэгний энгэрт
миний эх орон үнэртэн байдаг
Сүмэн өвсний толгой хөдөлгөх төдий салхинд
миний эх орон аргадуулан байдаг
Түрүү морины хөлсөнд
миний эх орон дусланхан байдаг
Түрүүлсэн бөхийн дэвэлтэнд
миний эх орон хотолзонхон байдаг

Хоёулаа ирсэн шувууд гурвуулаа болоод буцдаг
миний эх орон учрал хайрын эх орон
Холд очсон морьд нь нутгаа тэмцэн гүйдэг
миний эх орон санан тэмүүлэхийн эх орон
Түмэн өнгийн цэцгээ хөлд минь дэвссэн
миний эх орон хүндэтгэл хайрлахын дээд эx орон
Түнэр харанхуйд сэтгэлд минь бадамлан асах
миний чиний хайрын галын эх орон

Намираа зөөлөн бороонд нь сэтгэл ариусч байдаг
Намуухан будрах цасанд нь хорвоо ариусч байдаг
Нүүж сууж явахдаа бууриа цэвэрлэж байдаг
Нүгэл тогтох аргагүй миний эх орон ариухан эх орон

Уулын оройд нь салхи исгэрч бодлыг алсад хүргэж байдаг
Урсгал гол нь анагаах увьдсыг шингээж урсаж байдаг
Уртын дуу нь дэлхийгээс тасарч гарч байдаг
Уяхан замбуу тивийн наран таанын үнэрт согтож байдаг
Таван өнгийн солонго нь нарны гэрлийг задалж байдаг
Таван хошуу мал гэрээ тойрон ижилсэж байдаг
Талын Таван Толгой нь хайрын учралд дуудаж байдаг
Таньж,мэдэж дуусашгүй миний эх орныг
МОНГОЛ гэж нэрлэдэг ээ

Нутгийн минь бор чулуунд миний эх орон багтанхан байдаг
Намар намрын навчисны хээнд миний эх орон тодронхон байдаг
Настай ээжийн минь духны үрчлээнд миний эх орон долгиотон байдаг
Нулимстай нүдийг минь салхи нь арчдаг
ЭХ ОРОНТОЙ учраас би бардамхан aлхдагаа